Iedereen zou een EHBO cursus gedaan moeten hebben

Iedereen in Nederland zou een EHBO-cursus gevolgd moeten hebben
In Nederland heeft lang niet iedereen een EHBO-cursus gevolgd. Onderzoek van het Rode Kruis in 2023 claimt dat ongeveer 1 op de 5 mensen op dat moment een geldig EHBO certificaat had. Dit is al een aanzienlijk groter percentage dan enkele jaren eerder, maar naar onze mening is het nog steeds veel te weinig. 

Wij zijn 3 leerlingen van het Gerrit van der Veen in Amsterdam en voor het vak maatschappijleer moesten wij een probleem in de samenleving (gedeeltelijk) oplossen. Wij vinden het een groot probleem dat veel mensen het volgen van een EHBO-cursus laag op hun prioriteitenlijstje hebben staan. De mensen die wij geïnterviewd hebben voor ons onderzoek en die wel een cursus hebben gevolgd, volgden deze over het algemeen nadat  ze in een situatie waren geweest waar ze niet wisten welke hulp ze moesten verlenen. Naar onze mening zou je zo’n push niet nodig moeten hebben om je certificaat te halen.

Een van voornaamste redenen is dat veel mensen nog geen cursus hebben gedaan, is dat de drempel best wel hoog ligt. Je moet niet alleen tijd besteden aan de cursus zelf, maar ook het uitzoeken van welke cursus je gaat doen kost verbazingwekkend veel tijd.

In 2019 is er een petitie gestart om EHBO-cursussen op scholen te geven. Meer dan 60.000 mensen hebben dat getekend en de actie had het landelijk nieuws ook gehaald.

Waarom EHBO leren belangrijk is

Artikel 1 – Waarom EHBO-kennis levens redt

In een noodsituatie telt elke seconde. Toch weten veel mensen niet wat ze moeten doen wanneer iemand plotseling in elkaar zakt, ernstig gewond raakt of niet meer ademt. Paniek neemt over, omstanders kijken naar elkaar en niemand durft de eerste stap te zetten. Dit is geen onwil, maar een gebrek aan kennis en voorbereiding.

EHBO (Eerste Hulp Bij Ongelukken) is bedoeld om levens te redden en schade te beperken totdat professionele hulpverleners aanwezig zijn. Simpele handelingen zoals het bellen van 112, iemand in de stabiele zijligging leggen of beginnen met reanimeren kunnen het verschil maken tussen leven en dood.

Uit onderzoek blijkt dat de overlevingskans bij een hartstilstand elke minuut zonder hulp met ongeveer 10% afneemt. Toch wordt in veel gevallen pas laat gereageerd. Dit komt doordat mensen niet weten wat ze moeten doen, bang zijn om fouten te maken of denken dat ze zonder certificaat niets mogen ondernemen.

Het hebben van EHBO-kennis geeft zelfvertrouwen. Mensen die een cursus hebben gevolgd, blijven rustiger in stressvolle situaties en durven sneller te handelen. Hierdoor wordt hulp sneller opgestart en worden ernstige gevolgen vaker voorkomen.

Eigen ervaringen:
Een week geleden besloten mijn beste vriendin en ik om een EHBO-cursus te gaan volgen. De belangrijkste reden hiervoor was een opdracht voor maatschappijleer: we moesten iets bijdragen aan de maatschappij. Wij kozen ervoor om meer bewustzijn te creëren rondom EHBO-cursussen en het toegankelijker te maken voor mensen om zo’n cursus te volgen.

Het voelde echter vreemd om EHBO-cursussen te promoten zonder er zelf ooit één gevolgd te hebben. Daarom hebben we ons nog diezelfde week aangemeld.

Gisteren heb ik mijn certificaat behaald en mag ik mezelf officieel ‘EHBO’er’ noemen. De cursus bestond uit twee onderdelen: een online gedeelte van ongeveer vijf uur en een praktijkdeel van vier uur.

Het online gedeelte was verdeeld in negen onderwerpen:

• eerste hulp verlenen
  
  
• bewusteloosheid
  
  
• reanimatie
  
  
• huidwonden
  
  
• bloedingen
  
  
• brandwonden
  
  
• spier-, gewricht- en botletsel
  
  
• vergiftiging
  
  
• verslikking

Tijdens het praktijkdeel kwamen de meeste van deze onderwerpen opnieuw aan bod, maar de nadruk lag vooral op verslikking en reanimatie. Dat is logisch, omdat dit tot de belangrijkste doodsoorzaken behoort waarbij snel handelen van omstanders van levensbelang is.

Wat mij het meest heeft verrast, is wat ik uiteindelijk als belangrijkste les heb ervaren. Ik dacht vooraf dat reanimeren het belangrijkste onderdeel zou zijn. Maar het allerbelangrijkste dat ik heb geleerd, zijn de stappen die je moet doorlopen in een noodsituatie.

Na de cursus merkte wij al meteen verschil. Overal waar we liepen zagen we AED’s, terwijl we er eerder nooit op hadden gelet. We waren nu echt bewust van onze omgeving en waren altijd beter voorbereid.

Artikel 2 – Paniek in noodsituaties: een onderschat probleem
Wanneer iemand een ongeluk ziet gebeuren, reageert het lichaam vaak met shock. Het hart gaat sneller kloppen, het denken wordt chaotisch en simpele beslissingen lijken ineens heel moeilijk. Dit is een natuurlijke reactie, maar in noodsituaties kan dit grote gevolgen hebben.

Veel mensen roepen in paniek “Bel 112!”, maar niemand pakt daadwerkelijk de telefoon. Iedereen denkt dat een ander het wel zal doen. Dit wordt ook wel het omstandereffect genoemd. Hoe meer mensen er zijn, hoe kleiner de kans dat iemand daadwerkelijk ingrijpt.

Een EHBO-cursus helpt mensen om ondanks stress toch rationeel te blijven. Tijdens zo’n cursus leer je niet alleen praktische handelingen, maar ook hoe je omgaat met spanning en druk. Je leert situaties inschatten, taken verdelen en snel handelen.

Door vaker te oefenen en kennis op te doen, wordt reageren in een noodsituatie minder eng. Het doel van EHBO is niet om perfect te handelen, maar om iets te doen in plaats van niets.

Wat je moet doen in een noodsituatie:

Stap 1: Veiligheid
Allereerst moet je de veiligheid van jezelf, de omstanders en het slachtoffer beoordelen. Je eigen veiligheid staat altijd voorop. Controleer daarom eerst of het veilig is om het slachtoffer te benaderen. Vervolgens kijk je of omstanders zich op een veilige plek bevinden. In het geval van bijvoorbeeld een treinongeluk kan de bovenleiding nog onder stroom staan en dus gevaar opleveren. Pas wanneer je hebt vastgesteld dat de situatie veilig is, breng je – indien nodig – ook het slachtoffer in veiligheid.

Stap 2: Beoordeel het slachtoffer
Wanneer de situatie veilig is, beoordeel je de toestand van het slachtoffer. Allereerst controleer je het bewustzijn. Is het slachtoffer bij bewustzijn, dan vraag je wat er is gebeurd. Zo krijg je niet alleen informatie over waar iemand pijn heeft, maar ook belangrijke context over het incident.

Is het slachtoffer buiten bewustzijn, dan bel je direct 112. Vervolgens open je de luchtweg en controleer je de ademhaling.

• Is er geen ademhaling of is de ademhaling afwijkend? Dan start je direct met reanimatie.
  
  
• Ademt het slachtoffer wel normaal? Dan laat je hem of haar op de rug liggen en blijf je de ademhaling voortdurend controleren.

Moet het slachtoffer braken, dan draai je hem of haar kort op de zij om verstikking te voorkomen. Daarna leg je het slachtoffer weer op de rug en blijf je de ademhaling controleren.

Stap 3: Alarmeer de hulpdiensten
Nadat je het slachtoffer hebt beoordeeld en het is bij bewustzijn moet je bedenken of je het zelf aankan of dat je professionele hulp nodig hebt. Bij bijvoorbeeld slagaderlijke bloedingen, ernstige verbrandingen, open botbreuken of nekwervelletsels moet je altijd professionele hulp inschakelen. Bij de meest acute gevallen zal dit 1-1-2 zijn, maar je kan ook de huisartsenpost bellen of de BHV’er halen. Het is uiteraard niet erg als je de verkeerde hulplijn belt, je wordt altijd doorgeschakeld naar de dienst die jij nodig hebt.

Stap 4: Verleen hulp
Nu je omstanders en/of hulpdiensten gealarmeerd hebt, kun je verder naar het verlenen van hulp. Je verleent alleen de hulp die jij kunt geven en als je ervoor kiest hulp te verlenen zorg er dan voor dat je alles veilig en krachtig met volle overtuiging uitvoert. 1 zwakke schakel in de vier stappen kan het verschil tussen leven en dood zijn.

Wat onze deelnemers zeggen

"De cursus gaf me praktische kennis die ik direct kon toepassen. De uitleg was helder en na afloop waren mijn grootste zorgen verheven".

Liza Kemman, deelnemer EHBO-cursus

Artikel 3 – De gevolgen van te late hulpverlening

Wanneer iemand een hartinfarct of hartstilstand krijgt en niet snel geholpen wordt, kan dit ernstige en blijvende gevolgen hebben. Zelfs als iemand het overleeft, kan te late hulp zorgen voor blijvende schade aan het hart en andere organen.

Mogelijke gevolgen zijn:

• een verminderde hartfunctie
  
  
• hartritmestoornissen
  
  
• chronische vermoeidheid
  
  
• kortademigheid
  
  
• een grotere kans op nieuwe hartproblemen

In Nederland overleeft slechts een klein deel van de mensen een hartstilstand op straat wanneer er geen snelle hulp wordt verleend. Dit betekent dat veel levens verloren gaan, terwijl een deel daarvan gered had kunnen worden met snellere EHBO.

Dit raakt niet alleen het slachtoffer, maar ook familie, vrienden en omstanders die achteraf het gevoel hebben dat ze meer hadden kunnen doen. Die machteloosheid kan een grote emotionele impact hebben.

Meld je nu aan voor een EHBO-cursus

Ga naar Rodekruis.nl of Hetoranjekruis.nl en kies de cursus die het best bij jou past.

Kijk bij livis.nl/EHBO-cursus hoeveel wordt verzekerd door je verzekering, zodat je weet hoeveel je zelf moet betalen van je cursus.

Plan je cursus en ervaar meteen de positieve gevolgen, doordat je je zeker voelt om mogelijk een leven te kunnen redden.